Procedura „Niebieskie Karty”

Procedura „Niebieskie Karty” została określona w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury ‘Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.

ZESPÓŁ INTERDYSCYPLINARNY:

Gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym. Zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Jego funkcjonowanie określone jest w drodze porozumień zawartych między gminą a podmiotami zajmującymi się przeciwdziałaniem przemocy domowej oraz regulaminie, który określa szczegółowe warunki funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego oraz tryb i sposób powoływania grup diagnostyczno-pomocowych.

SKŁAD ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO, TO PRZEDSTAWICIELE:

jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;
gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;
Policji;
oświaty;
ochrony zdrowia;
organizacji pozarządowych.

W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą także przedstawiciele Żandarmerii Wojskowej, jeżeli Żandarmeria Wojskowa złoży taki wniosek do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta w związku z zamieszkiwaniem na obszarze gminy żołnierza pełniącego czynną służbę wojskową. Ponadto w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą także kuratorzy sądowi, mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele innych podmiotów działających na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej.

ZADANIA ZESPOŁU INTERDYSCYPLINARNEGO:

diagnozowanie problemu przemocy domowej;
inicjowanie działań profilaktycznych, edukacyjnych i informacyjnych mających na celu przeciwdziałanie przemocy domowej i powierzanie ich wykonania właściwym podmiotom;
inicjowanie działań w stosunku do osób doznających przemocy domowej oraz osób stosujących przemoc domową;
opracowanie projektu gminnego programu przeciwdziałania przemocy domowej oraz ochrony osób doznających przemocy domowej;
rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym;
powoływanie grup diagnostyczno-pomocowych i bieżące monitorowanie realizowanych przez nie zadań;
monitorowanie procedury „Niebieskie Karty”;
kierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym dla osób stosujących przemoc domową lub programie psychologiczno-terapeutycznym dla osób stosujących przemoc domową;
składanie, na wniosek grupy diagnostyczno-pomocowej, zawiadomienia o popełnieniu przez osobę stosującą przemoc domową wykroczenia.

W celu rozwiązania problemów związanych z wystąpieniem przemocy domowej Zespół powołuje grupy diagnostyczno – pomocowe.

ZADANIA GRUPY DIAGNOSTYCZNO-POMOCOWEJ:

dokonanie, na podstawie procedury „Niebieskie Karty”, oceny sytuacji domowej osób doznających przemocy domowej oraz osób stosujących przemoc domową;
realizacja procedury „Niebieskie Karty” w przypadku potwierdzenia podejrzenia wystąpienia przemocy domowej, zwłaszcza w sytuacji wystąpienia ryzyka zagrożenia życia lub zdrowia;
zawiadomienie osoby podejrzanej o stosowanie przemocy domowej o wszczęciu procedury „Niebieskie Karty” pod jej nieobecność;
realizacja działań w stosunku do osób doznających przemocy domowej oraz osób stosujących przemoc domową;
występowanie do zespołu interdyscyplinarnego z wnioskiem o skierowanie osoby stosującej przemoc domową do uczestnictwa w programach korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową albo w programach psychologiczno-terapeutycznych dla osób stosujących przemoc domową;
występowanie do zespołu interdyscyplinarnego z wnioskiem o złożenie zawiadomienia o popełnieniu przez osobę stosującą przemoc domową wykroczenia,
monitorowanie sytuacji osób doznających przemocy domowej, a także zagrożonych wystąpieniem przemocy domowej, w tym również po zakończeniu procedury „Niebieskie Karty”;
zakończenie procedury „Niebieskie Karty”;
dokumentowanie podejmowanych działań, stanowiących podstawę:

uznania braku zasadności wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”,
wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”;
- informowanie przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego o efektach podjętych działań w ramach procedury „Niebieskie Karty”.

REALIZACJA PROCEDURY „NIEBIESKIE KARTY”

Procedura „Niebieskie Karty” są to działania podejmowane w sytuacji podejrzenia lub stwierdzenia stosowania przemocy domowej. Celem tej procedury jest przede wszystkim zatrzymanie przemocy domowej i udzielenie pomocy osobom krzywdzonym. Informacje uzyskane podczas wszczęcia procedury „Niebieskie Karty” przekazane zostają do grupy diagnostyczno-pomocowej. Podczas jej realizacji członkowie grupy diagnostyczno-pomocowej udzielają więcej informacji na temat ich działań, tworzą plan pomocy a także kontaktują się z osobą stosującą przemoc domową w celu zaprzestania przez nią stosowania zachowań przemocowych i przekazania jej informacji o prawnokarnych konsekwencjach stosowania przemocy. Grupa też podejmuje działania z tą osobą w celu stworzenia planu pomocy.

Wszczęcie procedury „Niebieskie Karty” następuje z chwilą wypełnienia formularza Niebieska Karta – A. Formularz ten wypełniają przedstawiciele podmiotów zobowiązane do tego ustawą o przeciwdziałaniu przemocy domowej tj:

pracownik socjalny;
funkcjonariusz policji;
żołnierz Żandarmerii Wojskowej;
asystent rodziny;
nauczyciel wychowawca będący wychowawcą klasy lub nauczyciel znający sytuację domową małoletniego;
osoby wykonujące zawód medyczny, w tym: lekarz, pielęgniarka, położna lub ratownik medyczny;
przedstawiciel gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;
pedagog, psycholog, terapeuta będący przedstawicielami podmiotów zajmujących się przeciwdziałaniem przemocy domowej w tym oświaty i ochrony zdrowia.

Po wypełnieniu formularza „Niebieska Karta – A” osobie doznającej przemocy domowej przekazuje się formularz „Niebieska Karta – B”, który stanowi w pewnym sensie informację o tym czym jest sama procedura, kto może być osobą doznającą przemocy, jakie są najczęstsze formy przemocy domowej. Ponadto zawiera wykaz placówek funkcjonujących na terenie gminy, powiatu udzielających pomocy i wsparcia osobom doznającym przemocy domowej, ważne telefony alarmowe, określa też prawa osoby doznającej przemocy domowej.

Dalszym etapem interwencji po sporządzeniu formularza „Niebieskie Karty – A” jest przekazanie go niezwłocznie, nie później niż w terminie 5 dni roboczych do Zespołu Interdyscyplinarnego, który w ciągu 3 dni powołuje grupę diagnostyczno-pomocową w składzie: pracownik socjalny i funkcjonariusz policji.

Ważnym elementem działań Zespołu jest to, że formularz „Niebieska Karta –A” musi być też niezwłocznie przekazany grupie diagnostyczno-pomocowej, nie później niż w terminie 3 dni roboczych. Pierwsze posiedzenie grupy również odbywa się najszybciej jak to możliwe ale nie później niż w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania formularza karty.

DALSZE DZIAŁANIA GRUPY DIAGNOSTYCZNO – POMOCOWEJ

Grupa diagnostyczno-pomocowa, na podstawie informacji zawartych w formularzu „Niebieska Karta – A”, dokonuje diagnozy sytuacji w związku z podejrzeniem stosowania przemocy domowej oraz podejmuje działania mające na celu zapewnienia bezpieczeństwa osobie doznającej przemocy domowej i zatrzymania przemocy domowej albo rozstrzyga o braku zasadności podejmowania działań.
Jeżeli sytuacja osoby doznającej przemocy domowej lub osoby stosującej przemoc domową tego wymaga, członkowie grupy diagnostyczno-pomocowej składają do zespołu interdyscyplinarnego wniosek dotyczący poszerzenia składu grupy diagnostyczno-pomocowej.
Nowym elementem działań grupy diagnostyczno-pomocowej jest zawiadomienie osoby stosującej przemoc domową o wszczęciu procedury „Niebieskie Karty –A” w przypadku, gdy jej wszczęcie nastąpiło pod jej nieobecność. Należy też podkreślić, że zawiadomienie następuje również niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania przez grupę diagnostyczno-pomocową formularza „Niebieskie Karty-A”.
Grupa diagnostyczno-pomocowa, po wezwaniu osoby stosującej przemoc domową,w jej obecności, dokonuje analizy sytuacji w związku z podejrzeniem stosowania przemocy domowej i na podstawie informacji zawartych w formularzu „Niebieska Karta – D” dokonuje ustaleń dotyczących dalszych działań, zobowiązując osobę stosującą przemoc domową do ich realizacji w celu zmiany jej postępowania.
Jeżeli w trakcie działań realizowanych w ramach procedury zachodzi podejrzenie, że osoba stosująca przemoc domową dopuściła się po raz kolejny stosowania przemocy domowej, wypełnia się ponownie formularz „Niebieska Karta – A” w zakresie niezbędnym do udokumentowania nowego zdarzenia i przesyła się go do zespołu interdyscyplinarnego.

WAŻNE:

Na pierwszym etapie działań grupy diagnostyczno-pomocowej, jeśli informacja o wystąpieniu przemocy domowej nie potwierdzi się, członkowie grupy odstępują od dalszych działań. Ponadto o odstąpieniu od dalszych działań zawiadamia się osobę doznającą przemocy domowej jak i osobę stosującą przemoc domową.
Jeśli natomiast grupa diagnostyczno-pomocowa w poszerzonym już składzie decyduje się na zakończenie procedury, to podejmuje działania monitorujące przez okres 9 miesięcy, które polegają na składaniu wizyt sprawdzających stan bezpieczeństwa, poradnictwie czy udzieleniu wsparcia. Podobnie jak w przypadku odstąpienia również przy zakończeniu procedury grupa diagnostyczno-pomocowa informuje o tym fakcie osobę doznającą przemocy domowej oraz osobę stosującą przemoc domową.